چرخش آشکار اروپا مقابل ترامپ | دیگر خبری از باجگیری نیست | ماجرای گرینلند، رهبران اروپا را به نقطه انفجار رساند
به گزارش اقتصادنیوز، این روزها، دیگر خبری از تعریف و تمجیدهای اغراقآمیز و راهکارهای مودبانه نیست. کسی به دنبال راههای نرم و کلاسیک دیپلماسی نمیگردد و هیچ دولتی دونالد ترامپ را پدر خطاب نمیکند.
رهبران اروپایی که یک سال تمام تلاش کرده بودند تا چگونگی کنار آمدن با رئیسجمهور بیپروای آمریکا را دریابند، حالا به نقطهای رسیدهاند که در قالب دیپلماسی، یک نه بلند و مشترک را در مقابل او فریاد بزنند.
اقتصادنیوز: در جهانی که قواعد و قانون ها کارآیی خود را برای حفاظت از مرزها از دست می دهند، کشورها خود ناچار به دفاع از خود دفاع هستند. این درسی بود که اروپا بهتدریج آن را آموخت.
کاسه صبر رهبران لبریز شد
لوری کلمن در آسوشیتدپرس نوشت: بیاعتنایی دونالد ترامپ به حقوق بینالملل و همچنین درخواستهای او برای در اختیار گرفتن قلمرو دیگر کشورها و بهویژه تهدید به تصاحب گرینلند، رهبران اروپایی را به نقطه انفجار رسانده است.
رئیسجمهور آمریکا پیشتر تهدید کرده بود که هر کشوری را که در برابر کنترل گرینلند به دست آمریکا مقاومت کند، مجازات خواهد کرد.
چنین اظهاراتی بهنوعی آزمون سنجش نهایی صبر رهبران اروپایی بود.
عبور از خط قرمز نهایی
بسیاری از دیپلماتها معتقدند که در سال جاری، دولت آمریکا از بسیاری از خط قرمزها عبور کرد که نقطه عطف آن، ادعای ترامپ مبنی حکومت کردن آمریکا بر گرینلند بود. موضعگیریای که حتی آرامترین و محتاطترین دیپلماتها را وادار به تغییر لحن کرد؛ همانهایی که پیشتر با تشریفات سلطنتی و تعریفهای اغراقآمیز، سعی در راضی نگه داشتن ترامپ داشتند.
دیگر خبری از باجگیری نیست
نخستوزیر بریتانیا، کییر استارمر در واکنش به این اظهارات گفت: بریتانیا از حمایت خود از حاکمیت گرینلند عقبنشینی نخواهد کرد. چندین رهبر اروپایی نیز تأکید کردند که اروپا در موضوع گرینلند باجگیری را نمیپذیرد.
نخستوزیر نروژ، یوناس گار استوره، صریحا گفت: تهدید، جایی در روابط میان متحدان ندارد.
افزایش فشارها بر ترامپ
این لحن تند که هفته گذشته در حاشیه نشست داووس شکل گرفت، تنها عامل فشار بر ترامپ نبود. انتخابات کنگره آمریکا در نوامبر نزدیک است، بازار سهام افت کرده و میزان محبوبیت ترامپ کاهش یافته است. اروپاییها همچنین نخستین کسانی نبودند که در دوره دوم ترامپ در برابر او ایستادند؛ رئیس فدرال رزرو، جروم پاول، نمونهای دیگر است.
اما این چرخش چشمگیر در رفتار نخبگان اروپایی از مماشات با ترامپ تا مقابله آشکار، نشانههایی از یک راهبرد تازه است؛ اینکه چگونه میتوان به رئیسجمهوری که از نه شنیدن متنفر و به تلافیجویی شهرت دارد، نه گفت.
اروپا:ما باید یک صدا باشیم
در روزهای اخیر، اروپا بارها درخواستهای ترامپ را رد کرد؛ از تصاحب گرینلند گرفته تا پیوستن به هیئت صلح جدید او در غزه. حتی مارک کارنی نخستوزیر کانادا، روایت ترامپ را که اتحادها و ائتلافها، مثل ناتو یا روابط آمریکا با اروپا و کانادا، فقط به نفع بقیه کشورهاست و نفعی برای آمریکا ندارد، داستانسرایی نامید.
این لحظات، نشان دهنده نوعی وحدت در میان رهبران اروپایی بود، وحدتی که یک سال برای رسیدن به آن تقلا کرده بودند.
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، گفت: وقتی اروپا دچار شکاف نباشد، وقتی کنار هم بایستیم و با شفافیت و قدرت از خود دفاع کنیم، نتیجهاش را خواهیم دید. فکر میکنم چیزهای زیادی را آموختهایم.
این درحالی است که خود فردریکسن نمونهای از این مسیر یادگیری است. یک سال پیش، او و دیگر رهبران بیشتر در موضع واکنش بودند. او حتی در فوریه ۲۰۲۵، پس از آنکه آنکه جیدی ونس معاون رئیسجمهور آمریکا، گفته بود که دانمارک«متحد خوبی نیست، به اجبار گفت: ما متحد بدی نیستیم.
ترامپ علاقه ای به دیپلماسی ندارد
ترامپ سیاستمداری معاملهمحور است. او علاقهای به دیپلماسی نداشته و به گفته خودش، هیچ نیازی به حقوق بینالملل ندارد. همین شکاف ذهنی، ریشه اختلاف میان رهبران اروپایی و آمریکایی است.
به گزارش اقتصادنیوز، رهبران اروپایی عادت به تصمیمگیری با منطق چندجانبهگرایی دارند؛ به این صورت که تصمیمها از راه مذاکره، توافق جمعی، احترام به قوانین بینالمللی و همکاری در چارچوبهایی مثل ناتو و اتحادیه اروپا گرفته میشود. این درحالی است که ترامپ با بازگشت به کاخ سفید، با منطق قدرتمحور و یکجانبه جلو رفته است. او خیلی علنی از تصاحب سرزمینهای دیگر مثل گرینلند، پاناما و حتی کانادا صحبت کرد؛ چیزی که برای اروپاییها بسیار شوکهکننده و غیرقابل قبول بود.
وقتی نه گفتن ضروری می شود
دیپلماسی سنتی معمولا از به صراحت نه گفتن، پرهیز میکند تا راههای همکاری همچنان باز بمانند. اما تهدید ترامپ علیه گرینلند آنقدر عریان و بیسابقه بود که نخستوزیر گرینلند ناچار شد صریحا واکنش نشان دهد. ینس فردریک نیلسن گفت: دیگر کافی است. زین پس هرگونه فشار، اشاره و حتی خیالپردازی درباره الحاق سرزمینی درکار نخواهد بود.
این موضعگیری فضا را تغییر داد. دانمارک نیز هشدار داد که هرگونه حمله به گرینلند به معنای پایان پیمان ناتو خواهد بود. کشورهای عضو نیز یکی پس از دیگری بیانیه صادر کردند و تهدید ترامپ را رد کردند.
تهدید تکراری تعرفهای
ترامپ در واکنش، از زمین گلف خود در فلوریدا تهدید کرد که از اول فوریه تعرفه ۱۰ درصدی بر واردات از هشت کشور اروپایی اعمال میکند، و اگر توافقی برای خرید کامل و تمامعیار گرینلند حاصل نشود، این تعرفه تا ژوئن به ۲۵ درصد افزایش پیدا خواهد کرد..
گسست در فراآتلانتیک واقعی است
با اینحال، رهبران اروپایی پس از سخنرانی ترامپ در کنفرانس داووس دریافتند که او با وجود لحن تهاجمی، در موقعیت آسیبپذیری قرار دارد. مشکلات داخلی، پروندههای قضایی و فشار افکار عمومی آمریکا، دست او را بسته است.
مارک کارنی بحث را از گرینلند فراتر برد و آن را به پرسشی بزرگتر تبدیل کرد: آیا زمان آن نرسیده که اروپا در برابر زورگویی قدرتهای بزرگ، قدرتی جمعی بسازد؟ پاسخ او مثبت بود.
او بدون نام بردن از آمریکا گفت: اروپا باید اجبار و استثمار را رد کند و بپذیرد که در اتحاد فراآتلانتیک، یک گسست واقعی رخ داده است، نه صرفا یک وقفه موقت.
عقبنشینی از تهدیدهای گذشته؟
دونالد ترامپ عقبنشینی را پیش از ترک تریبون در داووس آغاز کرد. او تهدید به استفاده از زور برای تصاحب گرینلند را پس گرفت و سپس اعلام کرد که چارچوبی برای توافق وجود دارد، بیآنکه توضیح دهد این چارچوب دقیقا چیست. او گفت: آمریکا دسترسی کامل به گرینلند را خواهد داشت.
نخستوزیر دانمارک بار دیگر هشدار داد: ما بر سر حاکمیت خود مذاکره نمیکنیم. جملهای که به زبان ساده، یک نه محکم تلقی میشود.
ارسال نظر